Odzież robocza - co ile przysługuje?

Właściwie dobrana odzież robocza ma znaczenie wszędzie tam, gdzie codzienna praca wiąże się z ryzykiem zabrudzenia, uszkodzenia własnej garderoby lub szczególnymi wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa. Przepisy określają, kiedy pracodawca powinien zapewnić pracownikom odpowiednie wyposażenie, jednak nie wskazują jednego terminu, po którym każdemu należy się nowy komplet. W artykule wyjaśniamy, od czego zależy częstotliwość wymiany odzieży, jakie obowiązki ma pracodawca oraz jak wygląda ta kwestia w przypadku umowy zlecenia.

Przydział odzieży roboczej – co to jest?

Przydział odzieży roboczej oznacza określenie, jakie elementy wyposażenia powinny zostać udostępnione osobom wykonującym pracę na konkretnych stanowiskach oraz przez jaki przewidywany czas mogą być użytkowane. Nie chodzi więc wyłącznie o samo przekazanie pracownikowi spodni czy kurtki, tylko o stworzenie zasad odpowiadających rzeczywistym warunkom wykonywania obowiązków. Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca ustala rodzaje odzieży i obuwia roboczego niezbędnych na określonych stanowiskach oraz przewidywane okresy ich użytkowania. Takie rozwiązanie pozwala uwzględnić fakt, że tempo zużywania poszczególnych elementów może być bardzo różne. Spodnie używane codziennie podczas prac budowlanych będą poddawane innym obciążeniom niż bluza wykorzystywana okazjonalnie w pomieszczeniu zamkniętym. Właśnie dlatego przy ustalaniu zasad wyposażenia warto brać pod uwagę specyfikę stanowiska, rodzaj materiału, intensywność pracy oraz możliwość zabrudzenia lub uszkodzenia odzieży.

Kodeks pracy – strój pracownika

Kodeks pracy rozróżnia odzież i obuwie robocze od środków ochrony indywidualnej, choć wszystkie te elementy mogą być częścią wyposażenia niezbędnego do bezpiecznego wykonywania obowiązków. Przepisy wskazują, że pracodawca powinien nieodpłatnie dostarczyć pracownikowi odzież i obuwie robocze spełniające wymagania określone w normach, jeżeli własna odzież pracownika mogłaby ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu albo gdy wymagają tego względy technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy. W określonych sytuacjach możliwe jest również dopuszczenie własnej odzieży i obuwia pracownika, ale wyłącznie za jego zgodą i pod warunkiem spełnienia wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy. Takiego rozwiązania nie można stosować między innymi przy bezpośredniej obsłudze maszyn i urządzeń technicznych ani podczas prac powodujących intensywne zabrudzenie lub skażenie odzieży środkami chemicznymi, promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi. Jeżeli pracownik korzysta z własnego wyposażenia w sytuacji, w której jest to dopuszczalne, pracodawca wypłaca odpowiedni ekwiwalent pieniężny.

Czy pracodawca ma obowiązek zapewnić odzież roboczą?

Pytanie o to, czy pracodawca ma obowiązek zapewnić odzież roboczą, należy rozpatrywać przede wszystkim przez pryzmat warunków konkretnego stanowiska. Nie istnieje zasada, zgodnie z którą każdy pracownik niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy musi otrzymać od pracodawcy taki sam komplet ubrania. Obowiązek powstaje wtedy, gdy własna odzież może zostać zniszczona lub znacznie zabrudzona albo kiedy przemawiają za tym wymagania technologiczne, sanitarne lub zasady bezpieczeństwa i higieny pracy. Wyposażenie przekazywane w ramach tego obowiązku jest nieodpłatne dla pracownika.

Co ile należy się pracownikowi ubranie robocze?

Najważniejsza odpowiedź na pytanie o to, co ile należy się pracownikowi ubranie robocze, brzmi: przepisy nie przewidują jednego, jednakowego terminu wymiany dla wszystkich pracowników i wszystkich rodzajów odzieży. Okresy użytkowania ustala pracodawca dla określonych stanowisk, uwzględniając warunki, w jakich wyposażenie jest wykorzystywane. Oznacza to, że w zakładowej tabeli przydziału mogą zostać określone różne okresy dla spodni, kurtek, koszulek czy obuwia, zależnie od specyfiki wykonywanej pracy.

Nie oznacza to jednak, że ustalony wcześniej termin pozwala pozostawić pracownika bez odpowiedniego wyposażenia, gdy odzież zużyje się szybciej. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje, że odzież i obuwie robocze nie mogą być używane dłużej niż do momentu, w którym możliwa jest naprawa pozwalająca zachować ich właściwości ochronne i użytkowe. Z punktu widzenia przedsiębiorstwa szczególnie ważny jest więc właściwy dobór wyposażenia już na początku. W naszej ofercie dostępna jest odzież robocza przeznaczona  do intensywnej eksploatacji.

Czy ubrania robocze trzeba oddać?

Tak, jeżeli wyposażenie zostało przekazane pracownikowi w ramach obowiązku pracodawcy, nie staje się jego prywatną własnością. Kodeks pracy wskazuje, że odzież i obuwie robocze pozostają własnością pracodawcy, dlatego przy zakończeniu stosunku pracy powinny zostać zwrócone.

Odzież i obuwie robocze a umowa zlecenie

W przypadku umowy zlecenia sytuacja wygląda nieco inaczej, ponieważ jest to umowa cywilnoprawna, a nie stosunek pracy regulowany bezpośrednio przez Kodeks pracy. Nie oznacza to jednak, że kwestie bezpieczeństwa pozostają poza regulacjami. Przepisy przewidują obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy również osobom wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli pracują w zakładzie pracy lub miejscu wyznaczonym przez podmiot organizujący pracę. Szczególne znaczenie ma również art. 3044 Kodeksu pracy, zgodnie z którym niezbędna odzież robocza i środki ochrony indywidualnej powinny zostać przydzielone osobom wykonującym krótkotrwałe prace lub czynności inspekcyjne, jeżeli ich własna odzież mogłaby ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu, a także ze względu na bezpieczeństwo wykonywanych prac. Przy umowie zlecenia warto zatem jasno określić zasady dotyczące wyposażenia oraz odpowiedzialności za realizację obowiązków związanych z bezpieczeństwem pracy.

W Protectwear stawiamy na rozwiązania, które można dopasować do rzeczywistych warunków pracy, zamiast traktować każdy zawód według jednego schematu. Spodnie, ogrodniczki, bluzy, polary, kurtki, kamizelki i koszulki pozwalają tworzyć zestawy odpowiednie zarówno dla pojedynczych stanowisk, jak i całych zespołów. Przy zamówieniach firmowych oferujemy ceny hurtowe oraz znakowanie odzieży logo, dzięki czemu wyposażenie pracowników może jednocześnie odpowiadać wymaganiom użytkowym i tworzyć spójny wizerunek przedsiębiorstwa.